Bankalar, başvuru sahiplerinin geçmiş finansal alışkanlıklarını büyüteç altına alıyor. Uzmanlar, onay sürecinde kırmızı ışık yanmasına neden olan beş temel faktöre dikkat çekiyor. Sistem yepyeni kurallarla işliyor.
RİSK HARİTASI DEĞİŞTİ: FİNDEKS PUANI 1100'ÜN ALTINDA OLANLARA ONAY YOK
Şubelere yapılan başvurularda sistemin ilk kontrol ettiği metrik Findeks notu olarak belirlendi. Puanı 1100 sınırının aşağısında kalan tüketiciler, direkt olarak riskli kategorisine dahil ediliyor. Bu grubun finansman talepleri genellikle reddediliyor. Diğer taraftan belgelenebilir gelir zorunluluğu esnetilmiyor. Serbest meslek kazançları, kira getirileri veya standart maaş bordrosu resmi evrak olarak sunulmak zorunda. Belge eksikliği durumunda işlemler anında askıya alınıyor. Bunlara ek olarak yaş şartı da filtreleme sisteminin önemli bir parçasını oluşturuyor. Kanunlar gereği 18 yaşını doldurmamış bireylere kredi kullandırımı yapılmıyor. İleri yaş grubundaki müşteriler için ise bankalar hayat sigortası poliçelerini zorunlu tutarken, vade seçeneklerini de ciddi oranda daraltıyor.
İSTİKRARSIZ ÇALIŞMA GEÇMİŞİ VE SGK PRİM ENGELİ
İş hayatındaki süreklilik, bankaların en çok önem verdiği kriterler arasında yer alıyor. Sürekli iş yeri değiştirenler finansal kuruluşlar tarafından güvensiz bulunuyor. Yeni bir işe başlayan veya çalışma geçmişinde uzun boşluklar olan vatandaşlar, yeterli SGK prim gün sayısına ulaşamadıkları için sistemden onay alamıyor. Kurumlar, borcun geri ödenme ihtimalini hesaplarken düzenli ve kesintisiz bir istihdam geçmişi arıyor. Bu şartı sağlayamayanların dosyaları olumsuz sonuçlanıyor. Kısa süreli çalışma geçmişleri, kişi yüksek gelirli olsa dahi ret sebebi sayılabiliyor.
Birçok tüketici, kredi kartı borcunun sadece asgari tutarını ödeyerek durumu kurtardığını düşünüyor. Ancak bu durum büyük bir finansal illüzyon yaratıyor. Ekstrenin tamamını kapatmak yerine sürekli en düşük meblağı yatırmak, geriye kalan ana paranın yüksek faizlerle katlanmasına yol açıyor. Bankacılık mevzuatları bu konuda oldukça katı kurallar içeriyor. Bir takvim yılı içinde arka arkaya üç defa yalnızca asgari ödeme yapan müşterilerin kart limitleri donduruluyor. Ardından da hesaplara çeşitli kısıtlamalar getiriliyor. Bu döngüden çıkılamaması halinde kişinin genel kredi sicili ağır bir tahribata uğruyor. Puanlar hızla eriyor.
YASAL TAKİP DOSYALARI VE YAPILANDIRMA SEÇENEKLERİ
Gecikmiş borçların uzun süre ihmal edilmesi, sürecin hukuki boyuta taşınmasına neden oluyor. Hakkında icra takibi veya haciz işlemi başlatılan bir tüketicinin finansal itibarı tamamen sıfırlanıyor. Vatandaşların yasal takip aşamasına gelmeden önce mutlaka bankalarla masaya oturması gerektiği vurgulanıyor.
