Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturmak amacıyla hazırlanan ve 360 milletvekilinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. Komisyonda görüşmeler sırasında İYİ Partili ve MHP’li milletvekilleri arasında zaman zaman tansiyon yükselirken, teklifin maddeleri tek tek ele alındı. Komisyon aşamasını tamamlayan düzenlemenin pazartesi günü TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor.
Uygulama İçin MGK Kararı Şartı
12 maddelik teklif, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi halinde uygulanacak hukuki süreci düzenliyor. Düzenlemenin hayata geçirilebilmesi için söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve bu kararın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
1. Madde: Amaç Ve Kapsam
Teklifin ilk maddesinde kanunun amacı ve kapsamı belirleniyor. Düzenleme; PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçlarını kapsıyor.
2. Madde: Örgüt Ve Kurul Tanımlanıyor
İkinci maddede kanunda kullanılan “örgüt” ve “Kurul” ifadeleri tanımlanıyor. “Örgüt” ifadesi PKK/KCK ve bağlı bütün oluşumları kapsarken, “Kurul” kanunun uygulanmasını takip edecek ve 7’nci madde kapsamında oluşturulacak yapıyı ifade ediyor.
3. Madde: Soruşturma Ve Davalara Erteleme
Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri olan üçüncü madde, devam eden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini düzenliyor. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.
Kapsama giren diğer suçlarda; Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş ancak daha sonra soruşturulacak kapsamdaki suçlarda ise soruşturma açılması Kurulun iznine bağlı olacak.
4. Madde: Tutuklama Ve Adli Kontrol Tedbirleri
Dördüncü madde, tutuklama ve adli kontrol tedbirleri ile istinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalara ilişkin hükümler içeriyor. Erteleme kapsamındaki suçlar nedeniyle uygulanan tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yetkili yargı mercilerince yeniden değerlendirilecek. Şartların oluşması halinde bu tedbirler kaldırılabilecek. İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında ise bozma kararı verilecek.
5. Madde: Yeni Suç İşlenirse Erteleme Kalkacak
Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin kararlar özel bir sisteme kaydedilecek. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek. Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi kararı verilecek.
6. Madde: Kesinleşmiş Cezaların İnfazı Ertelenebilecek
Altıncı madde, kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazının ertelenmesini düzenliyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar kapsam dışında tutuluyor. Diğer kapsamdaki suçlarda; Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Bu kararı infaz hakimi verecek. Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kaldırılarak cezanın infazına devam edilecek. Sürenin terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.
7. Madde: Yeni Bir Kurul Oluşturulacak
Kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir Kurul oluşturulması öngörülüyor. Kurulda; Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı, MGK Genel Sekreteri yer alacak. İhtiyaç halinde alt komisyonlar kurulabilecek. Gerekli görülen kurum temsilcileri ve kişiler de toplantılara davet edilebilecek.
8. Madde: Silah Ve Mühimmat Teslimi
Sekizinci madde, silah ve malzeme teslimine ilişkin süreci düzenliyor. Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Bunların kayıt altına alınması ve sonrasında uygulanacak işlemlerin usul ve esaslarını, güvenlik kurumlarının görüşünü alarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı belirleyecek.
9. Madde: Başvuru İçin 6 Ay Süre
Düzenlemeden yararlanmak isteyenler için başvuru süresi de belirleniyor. MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde, bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvuran kişiler kanun hükümlerinden yararlanabilecek.
10. Madde: Görev Alanlara Yasal Güvence
Onuncu madde, kamu kurumlarının görev ve sorumluluklarını düzenliyor. Kanun kapsamında verilen görevlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında kendilerine verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı hükme bağlanıyor. Böylece Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri başta olmak üzere kanun kapsamında görev alan kişilere yasal güvence sağlanması amaçlanıyor.
11 ve 12. Maddeler Yürürlük Ve Yürütme
Teklifin 11’inci maddesi yürürlük, 12’nci maddesi ise yürütme hükümlerini düzenliyor.
