ABD ile İran arasında 19 Haziran'da imzalanması beklenen ateşkes anlaşması, küresel piyasalarda yeni bir dönemin kapısını aralarken, altın fiyatlarında dikkat çekici bir yükselişi de beraberinde getirdi. Savaşın sona ereceği yönündeki beklentiler nedeniyle altının değer kaybetmesi beklenirken, piyasalarda tam tersi bir tablo ortaya çıktı. Ateşkes haberinin ardından gram altın yüzde 2,52 yükselerek 6 bin 433,92 liraya ulaştı. Daha önce 5 bin 991,55 liraya kadar gerileyen gram altın, böylece yeniden yükseliş trendine girdi. Altındaki hareketlilik yatırımcıların yanı sıra döviz ve enerji piyasalarında da yakından takip edilmeye başlandı. Aydın Kuyumcular Odası Başkanı Ahmet Gezer, yaşanan yükselişi değerlendirerek fiyatlamalarda savaşın sona ermesinden çok doların seyri ve faiz beklentilerinin etkili olduğunu söyledi. Anlaşma sonrasında dolar endeksinin gerilemesinin altına destek verdiğini belirten Gezer, yatırımcıların ayrıca ABD Merkez Bankası'nın önümüzdeki süreçte faiz indirimi yapabileceği beklentisini satın aldığını dile getirdi. Piyasaların henüz bölgedeki tüm risklerin ortadan kalktığına inanmadığını da vurgulayan Gezer, İran'ın nükleer programı ve yaptırımlar gibi başlıklarda belirsizliklerin devam ettiğini hatırlattı. Bu nedenle güvenli liman talebinin tamamen sona ermediğini belirten Gezer, savaşın bitmesinin normal şartlarda altın fiyatlarını aşağı çekmesi gerektiğini ancak doların zayıflaması ve faiz indirimi beklentilerinin daha güçlü etki yarattığını belirtti.
Altın Neden Düşmedi?
Gezer, faizlerin düşmesinin altın açısından olumlu bir gelişme olduğunu belirtti. Jeopolitik risklerin azalmasıyla yatırımcıların güvenli liman olarak görülen altından çıkarak hisse senetleri ve diğer riskli varlıklara yöneldiğini ifade eden Gezer, ABD-İran anlaşmasının ardından dolar endeksinde gerileme yaşandığını söyledi. Doların değer kaybetmesinin altını dolar bazında daha ucuz hale getirdiğini ve bunun talebi artırabildiğini dile getiren Gezer, Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandığını kaydetti. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyon baskısını azaltabileceğine dikkat çeken Gezer, bunun da yatırımcılarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) ilerleyen dönemde faiz indirimi yapabileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtti. Piyasaların savaşın tamamen sona erdiğine henüz ikna olmadığını vurgulayan Gezer, İran’ın nükleer programı ve yaptırımlar gibi konuların müzakere edilmeye devam ettiğini, bu nedenle bazı yatırımcıların güvenli liman pozisyonlarını koruduğunu aktardı. Dünya genelinde merkez bankalarının güçlü altın alımlarını sürdürdüğünü de ifade eden Gezer, savaşın sona ermesinin normal şartlarda altın fiyatlarını düşürmesi gereken bir gelişme olduğunu ancak doların zayıflaması ve faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesinin daha baskın etkiler yaratarak altın fiyatlarını yukarı taşıdığını söyledi.
Başkan Gezer’in Gözlemleri
Gram altının seyrinde ons altın kadar dolar/TL kurunun da belirleyici olduğunu belirten Gezer, ons altında düşüş yaşansa bile dolar/TL’nin yükselmesi halinde gram altının sert gerilemeyebileceğini ifade etti. Gezer, ons altının yükselmesi ve dolar/TL’nin mevcut seviyelerini koruması durumunda ise gram altında yeniden yukarı yönlü hareketlerin görülebileceğini kaydetti. Piyasaları değerlendirirken Fed toplantıları ve açıklamaları, dolar endeksi, ABD enflasyon verileri, Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle açılıp açılmadığı ve merkez bankalarının altın alımlarını yakından takip ettiğini belirten Gezer, piyasadaki dikkat çekici tablonun savaş riskinin azalmasına rağmen altının yaklaşık yüzde 2,5-3 oranında yükselmesi olduğunu ifade etti. Bu durumun temel nedeninin ise yatırımcıların petrol fiyatlarındaki düşüşü, daha düşük enflasyon ve daha düşük faiz beklentisi olarak fiyatlaması olduğunu sözlerine ekledi.
İmza Töreni 19 Haziran’da İsviçre’de Gerçekleşecek!
ABD ile İran, 28 Şubat'ta ABD'nin İran'ın çeşitli kentlerini bombalamasıyla başlayan savaşı sona erdirecek anlaşmanın sağlandığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, İran Dışişleri Bakanlığı ve arabulucu Pakistan da taraflar arasında anlaşma sağlandığını doğruladı. Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Trump, anlaşmanın Cuma günü imzalanacağını ve imzaların atılmasının ardından Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi trafiğine açılacağını bildirdi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de, devlet televizyondan açıklamada bulunarak pazartesi akşamından itibaren savaşın "derhal ve kalıcı olarak" sona erdirileceğini ve Lübnan dahil tüm cephelerdeki savaş ve askeri operasyonların sona ereceğini söyledi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise sosyal medya hesabından paylaşımda bulunarak imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de düzenleneceğini duyurdu.
Anlaşma Kararına Kadarki Süreçte Piyasa Nasıl Etkilendi?
Mart’ta ABD ile İran arasında tırmanan karşılıklı saldırılar küresel piyasalarda dalgalanmalara neden oldu. Jeopolitik gerilimin etkisiyle altın fiyatlarında yükseliş yaşanırken, ons altın yaklaşık yüzde 9 değer kazanarak 5 bin 264 dolar seviyesine ulaştı. Yurt içinde ise haftaya 7 bin 459 TL seviyelerinde başlayan gram altın, çatışmaların etkisiyle 8 bin TL'nin üzerine çıktı. Nisan’da ise ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik operasyonların iki ila üç hafta daha sert şekilde sürdürüleceğini açıkladı. Açıklamanın ardından altın piyasasında düşüş yaşanırken, altının ons fiyatı yüzde 1,3 gerileyerek 4 bin 694,48 dolar seviyesine indi. Aynı dönemde diğer değerli metallerde de değer kayıpları görüldü. Mayıs’ta ABD ile İran arasında, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacak bir barış anlaşmasına yaklaşıldığı yönündeki sinyaller piyasalara yansıdı. Anlaşma beklentisinin küresel enflasyon endişelerini hafifletmesiyle altın fiyatlarında yükseliş yaşanırken, altının ons fiyatı yüzde 1'in üzerinde değer kazandı.
Türkiye’den Nasıl Tepkiler Geldi?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum. İmzalar atılana kadar gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerekiyor” ifadelerine yer verdi. Bölgesel barış ve güvenliğin korunması için tüm ülkelerin sağduyulu ve sorumlu olması gerektiğine belirten Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyoruz. Tamamlayıcı görüşmelerin de yapıcı bir tutumla sürdürülmesini ümit ediyoruz" dedi.
Dünyadan Tepkiler Ne Oldu?
İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya liderleri ortak bir açıklama yaparak bu anın "bölgesel istikrarı yeniden tesis etmek ve küresel ekonomiyi dengelemek için bir fırsat" olduğunu belirtti. Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdülrahman El Thani, "Tüm tarafların, bu ilerlemeyi pekiştirmeye ve üzerine inşa etmeye yardımcı olacak olumlu ve yapıcı bir ruhla yaklaşacakları müzakereleri sabırsızlıkla bekliyoruz" dedi.
