Bir önceki yazılarımızda sosyal medya üzerinden yapılan hakaret ve buna dair cezalandırma meselesi üzerinde durulmuş olmakla, bu yazımızda kamuoyu nezdinde tartışma konusu yapılan Cumhurbaşkanına hakaret suçu üzerinde duracağız.
Hakaret suçuna dair ayrıca bir düzenleme konusu yapılan ve Türk Ceza Kanununda özel olarak düzenlenen Cumhurbaşkanına hakaret suçu, özellikle son yıllarda ziyadesiyle tartışma konusu yapılmaktadır. Referandum değişikliği sonrasında partili cumhurbaşkanlığı sisteminin ülkemizde yer almasıyla birlikte, Cumhurbaşkanı yönünden hakaret suçunun ayrıca düzenlenmesi ve bu yolla birçok vatandaşın yargılanması eleştiri konusu halini almaktadır.
Bu suç, hakaret suçunu düzenleyen genel hükümlerden ayrı olarak TCK 299’da özel bir madde şeklinde düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanına hakaret suçu ile makamın değeri konusunda toplumun sahip olduğu duygu ve düşünceleri sarsan, Cumhurbaşkanlığı makamının şeref ve saygınlığına zarar veren fiil ve sıfatların isnat edilmesinin veya sövme fiillerinin cezalandırıldığı ileri sürülmektedir.
Ceza Kanunumuzun 299. Maddesi uyarınca ”Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.” hükmü yer almaktadır.
Kanun maddesinde cezanın artırım gerekçesi olarak düzenlenen aleniyet kavramı önem arz etmektedir. Şöyle ki; Örneğin, internetten sosyal medya üzerinden, bir tv programında veya bir caddede bağırarak hakaret etmek suçun aleni bir şekilde işlenmesine neden olur.
Aleniyetin gerçekleşmesi için olay yerinde başkalarının bulunması yeterli değildir. Hakaret konusu söz veya davranışın belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülme, duyulma ve algılanabilme olasılığının bulunması halinde alenen hakaret suçu işlenmiş olur. Hakaret suçunda aleniyetin gerçekleşmesi için herhangi bir sınırlama olmaksızın herkese açık olan yerlerde işlenmesi şarttır.
Kişilerin hakarete uğraması ve bu yolla şikayetin gerçekleşmesi neticesinde yargılama konusu yapılmasından ayrı olarak; Cumhurbaşkanına hakaret suçu, soruşturulması şikayete tabi olan suçlar kategorisinde değildir. Cumhurbaşkanına hakaret suçu nedeniyle zamanaşımı süresi ise 8 yıldır. Cumhurbaşkanına hakaret suçu, uzlaştırmaya tabi suçlardan da değildir.
Cumhurbaşkanına hakaret suçu nedeniyle yapılan yargılamalar asliye ceza mahkemelerinde görülmektedir.
Tüm bu kapsam ve şerait anlamında özellikle son dönemde partili bir hal alan cumhurbaşkanı yönünden yapılan yargılamaların ayrı bir hukuki prosedüre tabii kılınması hukukçular tarafından tenkit edilse de, özellikle son yıllarda on binlerce kişinin yargılanıp ceza aldığı Cumhurbaşkanına hakaret suçu yönünden eleştiri sınırı ile hakaret ayrımının dikkatle değerlendirmeye tabi kılınması ehemmiyet arz etmektedir. Aksi durumda eleştiri kavramının hiçe sayılması sonucu, demokratik toplumların sonu manasına gelecektir. Saygıyla…
