Binlerce yıldır bilinen o meşhur hissi size bir de ben anlatacağım.
Yolda yürürken ya da arkadaşlarınızla oturduğunuz kafede bir anda sizi yıllar öncesine götüren bir tını işittiniz. Mutluklarınızı ya da acılarınızı anımsatan bir şarkı çalmaya başladı. Bazılarınız şarkıyı duymamak için elinden geleni yaparken bazılarınız melodinin akışına çoktan kapılıp gitti. Aynı şarkı iki farklı insanda hem acı hem de sevinç duyguları yaratabilir.
Mesela ben Suat Suna'nın 'O Lelli' şarkısını her duyduğumda 5-6 yaşlarıma dönerim. Suat Suna'nın o müthiş kemanını dinlerken her zaman gözlerimin önünde şu sahne canlanır; Annem şefkatli elleriyle beni yıkar, kadife sesiyle bu şarkıyı söyler ve ben de ona eşlik ederim. Pırlanta gibi ışıldayan suyun beraklığı, yeşil defne sabununun tertemiz kokusu..
İnsan beyninde bulunan hipokampus ve ön korteks adı verilen iki büyük kısım hafızayla bağlantılıdır ve bilgi depolar. Ancak bu bilgilerin hatırlanması her zaman kolay olmaz. Melodi, ritim veya seslerin tekrarlanması bazı bilgileri hatırlamakta önemli rol oynar. Bu durum da müzik ile hafıza arasındaki bağlantıyı çok net ortaya koyuyor. Hafıza türlerinden olan "Dolaylı Hafıza", bilinçsiz veya kasıtlı bir çaba gösterilmeden hatırlanan deneyimleri anlatır.
Bu durum çoğu zaman genç yaşlarımızda edindiğimiz ilk deneyimlerde daha net ortaya çıkar. Lisede ilk aşkınızdan ayrıldığınız zamanlarda dinlediğiniz şarkılar, yıllar sonra kolayca hatırlanır.
Müziğin en büyüleyici yanı budur diyemem fakat gerçekten sihir gibi olduğunu da söylemeden edemeyeceğim. Hayatın her anını güzelleştiren bir olgu varsa o da müziktir. Bir şarkının sizi 5 yaşınıza götürmesi, yüzlerce bilimsel araştırma olmasına rağmen hala insanda şaşkınlık yaratabiliyor.
Yıllarca hafızalarımızın en karanlık köşesinde saklanan bir anıyı, birkaç notayla yeniden gün yüzüne çıkarabilecek kadar büyük bir güç...
