Ahmet Çetinbilek

Ahmet Çetinbilek

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

SAPİENS (ZEKİ)

A+A-

Ortak ata, evrimsel süreçte, birden fazla canlı türünün ortak genetik öncülü olan canlıdır. Ortak bir atadan evrimleşen türler “cins” adı altında bir başlıkta toplanırlar. Bir canlıyı bilimsel olarak tarif etmek isterseniz önce cinsinin sonra türünü söylemeniz gerekiyor. Örneğin aslan, kaplan, leopar ve evdeki kediniz Panthera cinsinin altındaki türleri ifade eder. Mesela aslanın bilimsel adı panthera leo dur.

Homo sapiens ise Homo(insan) cinsinin sapiens(zeki) olan türü. (Kendimizi de sınıflandırırken biraz mütevazi davranmışız.) Bunun gibi homo cinsinin başka türleri de mevcut; Homo rudolfensis, Homo erectus, Homo denisova, Homo neandertalensis gibi.

2 milyon yıl öncesinden 10 bin yıl öncesine kadar dünyada pek çok farklı homo(insan) türü yaşamış. En son yaşayan homo türü ise Neandertaller. Peki neden bugün bu son homo türü yaşamıyor ? Buna ilişkin iki teori var; birincisi, Irk Karışımı teorisine göre, sapiensler ve neandarteller birbirleriyle karşılaştıktan sonra tamamen birleşene kadar karıştılar. İkincisi Yerine Geçme Teorisine göre ise sapiensler tarafından yok edildiler! Neandertallerin sapienslere göre daha uzun, daha güçlü olduğu biliniyor ve nispeten daha az zeki olduğu tahmin ediliyor. Zira alet kullanımı, takım çalışması konusunda sapiensler kadar iyi değiller. Her iki teoride uzun yıllar tartışılmış ve elde edilen fosillerden her iki teorinin de gerçeklik payı olduğu ortaya konmuştur.

En son 2010 yılında bulunan neandartel fosillerinden elden edilen genom haritası Modern Ortadoğu ve Avrupa insanının DNA’sının %1 ila 4 ünü oluşturduğu tespit edilmiştir. Homo sapiens in tarihsel süreçte farklı görünen, farklı düşünen, farklı renk ve dildeki diğer homo sapiensleri yok etme konusunda gayet maharetli. Homo sapiensin yok ettiği binlerce canlı türü bugün somut bilimsel verilerle biliniyor.

2020 yılına geldiğimiz dünyanın başı homo cinsinin fazla zeki(?) olan sapiens türü ile belada. Yok olan canlı türleri, savaşlar, doğadaki tahribat, virüsler, çevre kirliliği, kontrolsüzce artan bir nüfus gibi uzayan bir liste. Sapiensler olarak artık şapkayı önümüze koyup düşünmenin vakti sanırım geldi ve geçiyor. Sıradan bir galakside sıradan bir yıldız kümesinde sıradan bir gezegende normalden biraz daha fazla gelişmiş primatlar olduğumuz unutmayalım ve her şeyi fazla ciddiye almayalım.

Önceki ve Sonraki Yazılar