Ülke gençlerini Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının ardından tercih dönemi heyecanı sardı. 30 Temmuz – 11 Ağustos arası yapılacak tercih bir insanın yaşam boyu mesleki hayatını da şekillendirecek.
Sosyal medya “uzman görüşleri” ile dolup taşıyor. Hayatım neredeyse üniversitelerde geçti. Gece gazeteci, gündüz öğrenci olarak üniversite hayatım başladı. Uzun sürdü ama hayatı öğrenci olarak yaşayan birisi olarak en keyif aldığım dönemdi. 20 yıldan fazla öğretim görevlisi olarak kampüslerde zaman geçirdim.
Şimdi diyeceğim şu ki, üniversite tercihi yapmak isteyen gençlere en rasyonel öneriyi sunacağımı vaat ediyorum.
Sözü uzatmadan tercihlerde pek çok kriter var. Ben sadece ihmal edilmemesi gerekenleri söyleyeceğim. Siz kendi standartlarınıza uygun beklentileri de dikkate alın.
Dört odalı bir ev alıyor duygusuyla bakın ve şu dört soruyu sorun:
Bir: Beni en çok ne mutlu eder?
İki: Benim yeteneğim en çok hangi alanda?
Üç: Dünyanın hangi becerilere sahip insana ihtiyacı var?
Dört: Hangi alanlardan para kazanabilirim?
Bu temel sorular hangi alan ve meslek grubunda yer alacağınıza dair ipucu da verecektir. Yeri gelmişken, kendinizi tanımakla ilgili probleminiz varsa psikometrik test yaptırarak potansiyelinizi daha objektif ortaya çıkarabilirsiniz.
YAPAY ZEKÂYA YENİLMEYİN!
Dünya her zaman çok iyi de bugün mü kötü? Dünya nereden baktığınıza göre hem iyi hem kötü olabilir. Zor ve kolay, seçiminize göre ortaya çıkabilir. Bu yüzden günün getirdikleri kadar getireceklerine de bakarak seçim yapın.
Bu satırların yazarı, üniversite seçimi yaptığı dönemlerde rehber olacak kimse yoktu. Belki de iyi olmuştur. Zira o dönem kendi içinde değerlendirilmelidir. Biz de o zamanki seçimi yaptıran duygu ve düşünceyi o günün koşullarını dikkate alarak…
Başta saydığım seçim kriterlerini aklınızda tutun ve “yapay zekâ” teranesiyle aklını bozanlara ders olacak tercih yapın. Yapay zekânın da bir iyi bir kötü tarafı var. Yapay zekâ, hayatımıza girdikten sonra ilk kez YKS’de seçim yapılıyor. İş alanlarının daralacağını dikkate alarak seçim yapın. Yeni nesil bireysel, kendini çok özel zannedip, çok fazla çalışmak istemiyor. Bu durumda da daralan iş alanlarında ancak teknolojiyi başarıyla kullananlar var olabilir.
Bütün yıl çalışıp 10 matematik problemini çözemeyenlerin üniversite hayali sönebilir. Yeni dünyanın, yapay zekânın sağlayacağı olanaklardan yararlanamaz.
Son olarak YKS seçiminde arkadaş seçimi üniversite ve bölüm seçmek önemlidir. Zira sosyalleşme sürecinin tamamlandığı, akranlarla kendini geliştirme zemininin bulunduğu yer üniversitelerdir. Üniversitelerin web sitelerini inceleyin, öğrenci kulüpleri etkinlikleri, dünya sıralamasında üniversitenin durumu, fakültenin bulunduğu şehir ve ortam…
Ailenizin ekonomik durumu uygunsa seçim yapacağınız üniversitenin bulunduğu şehri görün. Sıralamaya göre seçim yapmayın, puanınıza göre tercih sizi daha başarılı yapacaktır. Mezunlar derneklerinin etkinliklerine bakın. Son olarak seçtiğiniz üniversite, sizi işverenle, girişimcilerle, dünya standartlarında birey olmaya ne kadar yaklaştırıyor, ona bakın.
Üniversite hayatın tamamı değil elbette… Ancak “üniversiteler zaman kaybı, ne gereği var ki… Bir meslek edin yeter” diyenlere bakmayın. Zira bizim ülkemiz henüz o düzeyde değil. Mesleğinizi üniversite mezunu olarak yapmazsanız tercih edilmeyebilirsiniz.
Üniversite mezunu olmayan meslek sahibine saygı göstermemek ne ölçüde görgüsüz bir davranışsa; üniversiteleri küçüksemek, saygı göstermemek de çağdışı bir bakış açısıdır.
Üniversite seçimimiz hayatın sonu değil ama nasıl bir hayat süreceğimizin başlangıcıdır.