Son zamanlarda danışanlarımın neredeyse yarısı, daha ilk görüşmede şu cümleyi kuruyor: “Ben kesinlikle buğdayı tolere edemiyorum.” Ardından laktoz geliyor, sonra histamin… Hatta bazıları domatesten suşiye kadar her şeyi “kesmiş” durumda. Peki gerçekten bu kadar çok intolerans olabilir mi? Yoksa bu, biraz da çağımızın yeni trendi mi?
Gerçek intolerans nedir?
Gıda intoleransı; bir besinin sindirilememesi ya da tüketildiğinde fiziksel rahatsızlık oluşturmasıdır. En bilinenleri laktoz intoleransı (süt şekeri sindirilemez) ve gluten duyarlılığıdır. Ancak bunlar klinik tanı gerektirir. Bir test, bir hikâye, bir gözlem… Kısacası bilimsel bir temel.
Fakat günümüzde birçok kişi, yalnızca birkaç gün kendini kötü hissetti diye bir besini hayatından tamamen çıkarıyor. Bazen de sosyal medyada denk geldiği bir paylaşım, beslenme kararını belirliyor.
Moda haline gelen teşhisler
Influencerların ve hızlı etki vadeden diyet listelerinin etkisiyle, insanlar artık bir “etiket” arıyor: glutensiz, şekersiz, laktozsuz, histaminsiz… Elbette bazı kişiler bu besin gruplarından gerçekten uzak durmalı. Ancak çoğunluk için bu, yanlış beslenme, yetersiz sindirim ve stresin bir sonucu olabilir. Bir örnek: Gluten intoleransı olduğunu düşünen bir danışanımın sorunu, aslında sabahları sadece kahve içip öğleye kadar aç kalmasından kaynaklanıyordu. Düzensiz yeme alışkanlığı bağırsaklarını yoruyor, gluten değil.

Kendi kendine teşhis zararlı olabilir
Bir besini hayatınızdan çıkardığınızda, yerine ne koyduğunuz çok önemli. Buğdayı bırakıp onu rafine mısır nişastasıyla değiştiriyorsanız, sağlığınız için hiçbir şey kazanmamış olursunuz. Ya da laktozu hayatınızdan çıkarıp kalsiyum almayı unutuyorsanız, kemik sağlığınız riske girer.
İşin özü şu: Her duyduğunuz intolerans, size ait olmayabilir. Vücudunuzun neye ihtiyaç duyduğunu anlamanın yolu moda diyetlerden değil, bilimden geçer.
Bir besin size iyi gelmiyorsa, bu kesinlikle dikkate alınmalı. Ancak bu kararı sosyal medya değil, siz ve diyetisyeniniz birlikte vermelisiniz.
Moda olan her şey size uygun olmak zorunda değil. Ama sağlık, her zaman size özel olmalı. Sağlıklı günler dilerim!