Çiğnemeyi unutuyor muyuz?
Günümüzün en yaygın alışkanlıklarından biri hızlı yemek yemek. Ayakta, telefona bakarak, aceleyle… Çoğu zaman ne yediğimizi değil, sadece “yemiş olmak” için yiyoruz. Oysa sindirim süreci mideyle değil, ağızda başlar.
Besinler yeterince çiğnenmeden yutulduğunda sindirim sistemi daha en baştan zorlanır. Mide, bağırsaklar ve hatta pankreas bu yükü telafi etmeye çalışır. Bunun sonucu olarak da şişkinlik, hazımsızlık, reflü ve gaz gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.
Ama mesele yalnızca sindirim değildir. Tokluk hissi çiğnemeyle doğrudan ilişkilidir. Tokluk hissi, yemeğin mideye ulaşmasıyla değil, beyinde oluşan sinyallerle ortaya çıkar. Bu sinyallerin sağlıklı çalışabilmesi için zamana ihtiyaç vardır. Ortalama olarak beyin, “doydum” mesajını 20 dakika içinde algılar.
Hızlı yiyen bireylerde bu süreye fırsat kalmaz. Kişi aslında yeterince yemiştir ama çiğneme süresi kısa olduğu için beyin henüz doygunluğu algılayamaz. Sonuç:
“Yedim ama doymadım” hissi. Bu durum zamanla porsiyonların farkında olmadan büyümesine ve kilo artışına zemin hazırlar.
Çiğnemeden yutulan her lokma bir yük. Yeterince çiğnenmeyen besinler mideye büyük parçalar halinde ulaşır. Mide asidinin ve sindirim enzimlerinin işi zorlaşır. Sindirim uzadıkça şişkinlik artar, mide boşalması gecikir ve kişi kendini halsiz hissedebilir.
Ayrıca hızlı yemek yemek, reflü şikâyetlerini de artıran önemli bir faktördür. Çünkü mide doluluk sinyali geç algılandığı için gereğinden fazla yemek tüketilebilir.
Sağlıklı beslenmek sadece ne yediğimiz değildir. Çoğu kişi “sağlıklı besleniyorum ama yine de şişkinim” ya da “az yiyorum ama kilo veremiyorum” cümlesini kurar. Bu noktada gözden kaçan detay çoğu zaman nasıl yediğimizdir.
Yavaş yemek, iyi çiğnemek ve lokmalar arasında çatalı bırakmak;
– sindirimi rahatlatır
– tokluk hissini güçlendirir
– porsiyon kontrolünü kolaylaştırır
Bunların hiçbiri diyet listesinde yazmaz ama sonuçları en az diyet kadar etkilidir.
Her lokmayı saymak zorunda değilsiniz. Ama her lokmayı fark ederek yemek, sağlığınız için atacağınız en basit adımlardan biridir. Unutmayalım:
Sağlık mideyle değil, ağızda başlar. Sağlıklı günler dilerim!