Geçtiğimiz Cuma günü SGK Aydın İl Müdürlüğü ile ilgili Aydın Hedef Gazetesi’nin manşetinden verdiğimiz “6 Kuruşluk alacak pahalıya patladı” haberi, ülkemizdeki kamu yönetiminin hem gülünç hem de düşündürücü bir yansıması oldu.
Okumayanlar için haberi hatırlatayım;

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Aydın Büyükşehir Belediyesi’ne tam 15 yıl öncesine dönük yani kapatılan Aydın Belediyesi’ne ait 1 kuruşluk işsizlik prim borcu ve 5 kuruşluk gecikme faiziyle birlikte toplamda yalnızca 6 kuruş alacak için ödeme emri göndermiş, yetmemiş icraya vermiş. Evet, yanlış okumadınız 6 kuruş için!

Aydın 1. İş Mahkemesi’nde belediyenin açtığı dava kapsamında görülen mahkeme sonucunda SGK’nın bu absürt talebi, zamanaşımı gerekçesiyle iptal edildi ama asıl bomba şu; SGK 6 kuruşluk alacak peşinde koşarken, mahkeme masrafları ve vekalet ücretiyle birlikte alacaklı pozisyonunda olduğu kuruma katbekat para ödemeye mahkum edildi.

Açıkçası bana sorarsanız yaşanan bu durum kamu kaynaklarının nasıl heba edildiğinin, bürokrasinin kendi içerisinde nasıl bir komediye dönüştüğünün açık bir kanıtıdır.

Şimdi, durup düşünelim; SGK, 2009 yılından kalma 6 kuruşluk borcu tahsil etmek için koca bir ödeme emri düzenliyor, tebligatlar gönderiyor ve yetmiyor üzerine icraya yönelik hukuki süreç de başlatıyor. Bu süreçte harcanan zaman, emek ve kaynaklar kenarda dursun (!)

Memurların bu iş için harcadığı mesai, kargolar, kağıtlar, mürekkeplerin maliyeti dahi açıkçası 6 kuruştan çok ama çok daha fazla eder ancak işin daha da vahimi, SGK’nın bu 6 kuruşluk alacak için Aydın Büyükşehir Belediyesi’ni mahkemeye sürüklemesi sonucunda 31 bin liralık bir faturayla karşı karşıya kalmasıdır.

Geçtiğimiz Temmuz ayında AK Parti MKYK Üyesi Umut Tuncer’in, Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin SGK’ya tam 698 milyon TL borcu olduğunu açıkladığını hatırlayalım. Aydın Büyükşehir Belediyesi bu 698 milyon liralık borcu yapılandırır, bir şekilde mahsuplaşarak öder ya da şu anki imkanları çerçevesinde ödeyemez bu ayrı bir tartışma konusu ancak bu devasa borcun gölgesinde, SGK’nın 6 kuruşluk bir alacak için bu kadar enerji harcaması, akıl alır gibi değil.

Aydın’daki diğer belediyelerin de geçmişe dönük milyonlarca liralık borçları dururken, SGK Aydın’ın 15 yıl önceye ait 6 kuruşun peşine düşmesi hangi akla hizmettir açıkçası biz şaştık kaldık ama SGK’nın önceliklerinin ve kaynak yönetiminin esaslıca bir sorgulanması gerektiğine de kafa yorduk.

Mahkeme kararında borçların zamanaşımına uğradığı açıkça belirtiliyor. Yani, SGK’nın bu borcu talebi hukuken de geçersiz. Bu bariz gerçeği bile göremeyen bir kurum açıkçası daha başka hangi konularda bir bardak suda fırtına koparırcasına vahim hatalara imza atıyordur endişe etmiyor değiliz.

Netice olarak SGK, 6 kuruş tahsil edeyim derken, 30 bin liralık vekalet ücreti ve bin 102 liralık yargılama giderini ödemek zorunda kaldı. Bu paralar kimin cebinden çıkıyor? Tabii ki vatandaşın vergilerinden!

Kamu zararına yol açan bu 6 kuruşluk ödeme emri, bana sorarsanız sadece kaynak israfı değil, aynı zamanda SGK gibi bir kuruma olan güveni de zedeleyen, bürokrasinin hantallığını ve ‘Ben yaptım oldu’ mantığını gözler önüne seren vahim bir durumdur.

Peki, ne yapmalı? Öncelikle, SGK gibi dev bir kurumun, kaynaklarını bu tür anlamsız takipler yerine gerçekten tahsil edilmesi gereken büyük alacaklara yöneltmesi gerekiyor. Aydın’daki belediyelerin devasa borçları duruyorken, 6 kuruşluk alacaklarla uğraşmak yerine, daha etkili bir tahsilat ve denetim mekanizması da kurulmalıdır.

Yine bununla birlikte hatırlatmakta fayda var; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın, geçtiğimiz yıl Ekim ayında SGK Antalya İl Müdürü Ali Duru’yu, bir vatandaşa 1 kuruş borcu yüzünden haciz işlemi başlatması nedeniyle görevden aldığı da basına yansımıştı. Açıkçası Bakan Işıkhan’ın SGK Aydın İl Müdürü Zeynep Yılmaz için de aynı duyarlılığı gösterip göstermeyeceği konusunda merak içindeyiz. 

Sadece yönetimsel bir fiyasko değil, bürokrasideki çarpıklıkların da adeta en net göstergelerinden olan bu olay, umarız yetkililere ders olur ve Aydın’da bir daha böyle absürt hikayelerle karşılaşmayız.